Undran

Ég birti þessa grein á dönsku í sumar en vegna áskorana hef ég þýtt hana yfir á íslensku.  Greinin var upphaflega skrifuð til að vekja athygli fólks hér í Danmörku á ástandinu heima.  

Það er snemma morguns.  Ég sit úti á verönd í sól og blíðu með fyrsta kaffibolla dagsins.  Ég er með dagbókina mína fyrir framan mig og renni í gegnum komandi verkefni.  Þetta verður æðislegur dagur, sólríkur og fullur af spennandi verkefnum.  Svona eru flestir morgnar hérna hjá mér.  Þó freistast ég annað slagið til að skoða ástandið heima á hinum og þessum fréttamiðlum.  Hafa verið jarðskjálftar eða eru eldfjöll farin að bæra á sér?  Fá landsmenn mínir að finna fyrir hlýjum geislum vorsólarinnar eins og við hér í Danmörku?  En í hvert skipti sem ég les fréttir að heiman breytist þessi annars friðsæli morgunn í áhyggjur, reiði og síðast en ekki síst undran.  Eins og flestir vita varð Ísland illa úti eftir hrunið og það hafði í för með sér langa og stranga baráttu til að komast aftur í eðlilegt horf.  Allir virtust tilbúnir til að gera það sem þurfti að gera til að laga stöðuna en það sem í raun hefur gerst er að þeir ríku eru að verða ríkari og þeir fátæku verða fátækari.  Sú ríkisstjórn sem tók við eftir hrunið, reyndi að rétta úr kútnum en það tók greinilega of langan tíma, sérstaklega fyrir kjósendur með gullfiskaminni.  Í kosningunum 2013 komust Sjálfstæðisflokkurinn og Framsókn aftur til valda.  Stór hópur Íslendinga varð orðlaus yfir þessum niðurstöðum og þjóðin skiptist í tvo hópa.  Hópurinn sem ekki kaus þessa flokka varð reiður þeim hópi sem kaus þá.  Fyrir kosningarnar var þjóðinni lofað gull og grænir skógar og ætla ég ekki að áfellast þá kjósendur sem féllu kylliflatir fyrir þessum tómu loforðum.  Fólk var orðið örvæntingarfullt og margir höfðu misst hús sín, vinnu og lífssparnað.  En það er eins og þessir stjórnmálamenn gætu með engu móti sett sig í spor kjósenda sinna, þar sem þeir sjálfir koma frá nokkrum af ríkustu fjölskyldum landsins.  Þá skortir skilning og samkennd með hinum venjulega, íslenska launþega.  Sorglegt dæmi um það er þegar ung kona, þáverandi formaður ungra sjálfstæðismanna, kvartaði yfir því opinberlega fyrir nokkrum árum, að ekki væri hægt að kaupa hvítvínsflösku á sunnudegi.  Ef hana skyndilega langaði í humar á sunnudegi þá yrði hún að geta keypt góða flösku af hvítvíni með.  Ja hérna... er þetta framtíð Íslands? 

Ellilífeyrisþegar hafa misst lífeyri sinn, pening sem fólk hefur unnið hörðum höndum fyrir og sem átti að tryggja þeim góða og áhyggjulausa framtíð á efri árum.  Hvað ætli hafi orðið um þann pening?  Var honum mokað undir einhverja aðra... einhver hlýtur að hafa fengið hann eða hvernig virkar þetta annars þegar fingralangir næla sér í annarra manna fé?  Svo eru það launin.  Kennarar í fullu starfi geta með lélegu móti lifað af launum sínum.  Læknar og hjúkrunarfræðingar eru flúnir til annara landa þar sem þeir fá mannsæmandi laun og vinnutíma.  Íslendingarnir sem eftir eru þakka bara fyrir þá sem ekki eru flúnir... enn!  Réttur Íslendinga til að ákveða hvort Ísland eigi að ganga í ESB var tekinn frá þeim.  Svona er hægt að halda áfram endalaust.  Faðir minn er 68 ára gamall sjómaður sem hefur átt við veikindi að stríða.  Hann vinnur og vinnur hvern einasta dag án þess nokkurn tíma að eiga möguleika á rólegu ævikvöldi.  Í hvert skipti sem hann og mamma borga reikninga sína, hækkar höfuðstóllinn.  Fólk borgar og skuldin vex.  Þetta er algjörlega óskiljanlegt ástand... fólk missir löngun og tilgang til að koma sér upp þaki yfir höfuðið.  Sama gildir fyrir okkur sem höfum tekið námslán.  Við borgum en lánið verður bara hærra og hærra.  Bankaráðgjafi minn hér í Danmörku féll næstum í yfirlið þegar hún sá hvað námslánið mitt er búið að hækka mikið síðustu árin.  En hér er ég í fullu starfi sem kennari og get auðveldlega lifað af launum mínum.  Mikið vildi ég óska að foreldrar mínir og aðrir venjulegir launþegar gætu gert það sama.  Lifað af launum sínum.  Og það er ekki eins og beðið sé um eitthvað meira en það!!

Það eru til svo margir góðir og heiðarlegir Íslendingar sem gætu breytt stöðunni ef þeir bara fengu tækifæri til þess.  Að taka til í stjórnmálum og hreinsa út alla spillinguna og óréttlætið í “kerfinu”.  Til að mynda getur maður auðveldlega auglýst íbúðir til leigu á svörtum markaði sem gerir það að verkum að leigumarkaðurinn er ósanngjarn og erfiður.  Svo er það öll þessi ólöglega starfsemi á vinnumarkaðinum... lítið mál að fá ,,svarta" vinnu.  Hvers vegna er eftirlit svona lítið?  Að lokum bitnar þetta að sjálfsögðu á þessu litla samfélagi okkar sem er svo brotið fyrir.   En það er kannski kjarni málsins.  Samfélagið er svo lítið að það er erfitt að komast að fyrir þá sem vilja og geta breytt einhverju.  Maður þarf að hafa réttu samböndin og þekkja einhvern sem þekkir einhvern.  En þangað til sá dagur kemur að það verður hreinsað út og tekið rækilega til (ég mæli með því að flytja inn erlenda stjórnmálamenn með reynslu og engin fjölskyldu- eða vinatengsl), þá verða þeir ríku ríkari og þeir fátæku fátækari.  Ég hef verið í Danmörku síðan 1998 svo ég hef getað fylgst með stöðu mála heima úr “öruggri” fjarlægð.  Líka þegar allt gekk eins og í sögu og fólk lifði sinni konunglegu tilveru án þess að spá í það eina mínútu að þessi bóla myndi springa einn góðan veðurdag.  Nú flýr fólk landið í stríðum straumum og ég hef hitt sumt af þessu fólki.  Þau eru mörg hver reið, döpur og vonsvikin.  En hvað með fólkið sem eftir er?  Harðduglegu Íslendingarnir sem ennþá harka af sér hvern einasta dag undir erfiðum kringumstæðum og sem enn trúa því að þetta verði betra.  Það er fyrir þetta fólk að ég skrifa þessa grein.  Því þegar ég sit á veröndinni minni, í morgunsólinni og hlakka til að fara í vinnuna, þá leita hugsanir mínar til fólksins heima, sem vinnur hvern dag hörðum höndum fyrir léleg laun í von um að samfélagið nái sér á ný. ´﷽﷽﷽﷽﷽﷽﷽﷽o margir heiðarlegir og goð að biðja um.r gætu gert það sama.  Lifað af launum s