Hroki - einn versti eiginleiki í fari fólks!

Kæru ráðamenn Íslands.  Ég ætla að stíla þetta á ykkur þótt ég sé alls ekki viss um að þið munuð lesa þetta eða yfirhöfuð taka mark á þessum skrifum mínum.  En ég get bara ekki orða bundist.
     Á hverjum degi les ég greinar og pistla eftir fólk sem kallar eftir réttlæti og virðingu.  Á hverjum einasta degi!  Það er farið að svíða sárt að fólk skuli skrifa og skrifa, mótmæla og mótmæla og þrátt fyrir það skuli ekkert af ykkur taka af skarið, leggja hrokann og virðingarleysið á hilluna og setja fólkið í landinu í fyrsta sæti, eins og ykkur ber og voruð kosin til að gera.  Það er erfitt að halda áfram að fylgjast með fréttum að heiman því mér blöskrar svo svakalega framferði ykkar og spillinguna sem þið viðhaldið.
     Síðustu 16 árin hef ég búið í Danmörku svo ég hef samanburð.  Ég veit hvernig það virkar þegar ráðherrar vinna ekki sína vinnu og ljúga að samstarfsmönnum og þjóðinni allri.  Þannig fólk er látið fara eins og skot og ný, hæfari manneskja ráðin í staðinn.  Þið ættuð kannski að líta til annarra landa og læra hvernig þið viðhaldið virðingu og trausti þjóðarinnar, sérstaklega í ljósi þess að innanríkisráðherra Íslands er gjörsamlega vanhæf í starfi og lýgur ítrekað, en samt ekki látin fara.  Þetta er mér algjörlega óskiljanlegt og ég minni ykkur á, að ég hef samanburðinn.
     Fyrstu árin mín í Danmörku var orðstír íslendinga enn óflekkaður og ég man ekki annað en að stjórnmálamenn hafi notið ákveðinnar virðingar.  Í góðærinu fór þó að renna á mann tvær grímur og tók ég sérstaklega eftir því hvað stjórnmálamenn Íslands á þeim tíma voru hrokafullir.  Hroki er, að mínu mati, einn sá versti eiginleiki í fari fólks.  Gagnrýninsröddum var svarað með yfirgengilegum hroka og sérfræðingum úti í heimi bent á endurmenntun.  Ég fann fyrir nýrri og óþekktri tilfinningu á þessum tíma, að skammast mín fyrir að vera Íslendingur.  Sem betur fer geri ég það ekki lengur því ég tilheyri allt öðrum hópi af Íslendingum en þeim sem einkennist af hroka, frekju og yfirgangi.  Því miður, kæru ráðamenn, eruð þið að endurtaka leikinn frá því í góðærinu og sýnið af ykkur mikinn hroka og yfirgang sem mun að öllum líkindum keyra íslensku þjóðina í kaf.  Við verðum að skipta hroka út með auðmýkt til að eitthvað geti lagast í þjóðfélaginu.  Núna, rúmum 16 árum eftir að ég flutti frá Íslandi, er orðstír Íslendinga flekkaður, þökk sé heimskum og óheiðarlegum útrásarvíkingum, og ég myndi sannarlega hugsa mig tvisvar um áður en ég gerði viðskipti við Íslending.  Þið voruð ráðin til að bæta fyrir það sem stolið var af þjóðinni en í staðinn aukið þið bara á spillinguna og gerið lítið úr mótmælum fólksins!  Og hvað á það að þýða að gefa vel stæðu fólki leiðréttingu upp á fleiri milljónir sem þau þurfa ekki á að halda á meðan fólk sem er að missa húsin sín fá miklu minni upphæðir?  Margt af verst stadda fólkinu í dag tók einmitt ekki þátt í góðærinu, fór ekki í fimm utanlandsferðir á ári né keypti fjórhjól handa allri fjölskyldunni.  Ef ég myndi vinna vinnuna mína svona illa yrði ég rekin á staðnum!  
     Leiðréttingin var útúrdúr svo ég kem mér að kjarna málsins, sem í grófum dráttum er svohljóðandi:  Þið eruð búin að skemma fyrir unga fólkinu sem mun taka við af ykkur.  Þið eruð búin að glata trausti og virðingu flestra og það verður sannarlega erfitt fyrir komandi ráðamenn að byggja upp traustið á ný.  Nema auðvitað að komandi stjórnmálamenn verði jafn hrokafullir, þá mun staðan á Íslandi að öllum líkindum ekkert batna og líklegast bara versna mikið.
     Ég hef óbilandi trú á unga fólkinu á Íslandi, að þau muni snúa við blaðinu og laga óreiðuna sem þið eruð búin að skapa, og ég ætla að enda þetta á orðum Unnsteins í Retro Stefson:
,,Þið byrjið á að tapa tekjum sem skugga-eigendur flokkanna ykkar höfðu misst.  Og svo stoppið þið upp í götin með fjármunum þeirra sem minna mega sín."

Undran

Ég birti þessa grein á dönsku í sumar en vegna áskorana hef ég þýtt hana yfir á íslensku.  Greinin var upphaflega skrifuð til að vekja athygli fólks hér í Danmörku á ástandinu heima.  

Það er snemma morguns.  Ég sit úti á verönd í sól og blíðu með fyrsta kaffibolla dagsins.  Ég er með dagbókina mína fyrir framan mig og renni í gegnum komandi verkefni.  Þetta verður æðislegur dagur, sólríkur og fullur af spennandi verkefnum.  Svona eru flestir morgnar hérna hjá mér.  Þó freistast ég annað slagið til að skoða ástandið heima á hinum og þessum fréttamiðlum.  Hafa verið jarðskjálftar eða eru eldfjöll farin að bæra á sér?  Fá landsmenn mínir að finna fyrir hlýjum geislum vorsólarinnar eins og við hér í Danmörku?  En í hvert skipti sem ég les fréttir að heiman breytist þessi annars friðsæli morgunn í áhyggjur, reiði og síðast en ekki síst undran.  Eins og flestir vita varð Ísland illa úti eftir hrunið og það hafði í för með sér langa og stranga baráttu til að komast aftur í eðlilegt horf.  Allir virtust tilbúnir til að gera það sem þurfti að gera til að laga stöðuna en það sem í raun hefur gerst er að þeir ríku eru að verða ríkari og þeir fátæku verða fátækari.  Sú ríkisstjórn sem tók við eftir hrunið, reyndi að rétta úr kútnum en það tók greinilega of langan tíma, sérstaklega fyrir kjósendur með gullfiskaminni.  Í kosningunum 2013 komust Sjálfstæðisflokkurinn og Framsókn aftur til valda.  Stór hópur Íslendinga varð orðlaus yfir þessum niðurstöðum og þjóðin skiptist í tvo hópa.  Hópurinn sem ekki kaus þessa flokka varð reiður þeim hópi sem kaus þá.  Fyrir kosningarnar var þjóðinni lofað gull og grænir skógar og ætla ég ekki að áfellast þá kjósendur sem féllu kylliflatir fyrir þessum tómu loforðum.  Fólk var orðið örvæntingarfullt og margir höfðu misst hús sín, vinnu og lífssparnað.  En það er eins og þessir stjórnmálamenn gætu með engu móti sett sig í spor kjósenda sinna, þar sem þeir sjálfir koma frá nokkrum af ríkustu fjölskyldum landsins.  Þá skortir skilning og samkennd með hinum venjulega, íslenska launþega.  Sorglegt dæmi um það er þegar ung kona, þáverandi formaður ungra sjálfstæðismanna, kvartaði yfir því opinberlega fyrir nokkrum árum, að ekki væri hægt að kaupa hvítvínsflösku á sunnudegi.  Ef hana skyndilega langaði í humar á sunnudegi þá yrði hún að geta keypt góða flösku af hvítvíni með.  Ja hérna... er þetta framtíð Íslands? 

Ellilífeyrisþegar hafa misst lífeyri sinn, pening sem fólk hefur unnið hörðum höndum fyrir og sem átti að tryggja þeim góða og áhyggjulausa framtíð á efri árum.  Hvað ætli hafi orðið um þann pening?  Var honum mokað undir einhverja aðra... einhver hlýtur að hafa fengið hann eða hvernig virkar þetta annars þegar fingralangir næla sér í annarra manna fé?  Svo eru það launin.  Kennarar í fullu starfi geta með lélegu móti lifað af launum sínum.  Læknar og hjúkrunarfræðingar eru flúnir til annara landa þar sem þeir fá mannsæmandi laun og vinnutíma.  Íslendingarnir sem eftir eru þakka bara fyrir þá sem ekki eru flúnir... enn!  Réttur Íslendinga til að ákveða hvort Ísland eigi að ganga í ESB var tekinn frá þeim.  Svona er hægt að halda áfram endalaust.  Faðir minn er 68 ára gamall sjómaður sem hefur átt við veikindi að stríða.  Hann vinnur og vinnur hvern einasta dag án þess nokkurn tíma að eiga möguleika á rólegu ævikvöldi.  Í hvert skipti sem hann og mamma borga reikninga sína, hækkar höfuðstóllinn.  Fólk borgar og skuldin vex.  Þetta er algjörlega óskiljanlegt ástand... fólk missir löngun og tilgang til að koma sér upp þaki yfir höfuðið.  Sama gildir fyrir okkur sem höfum tekið námslán.  Við borgum en lánið verður bara hærra og hærra.  Bankaráðgjafi minn hér í Danmörku féll næstum í yfirlið þegar hún sá hvað námslánið mitt er búið að hækka mikið síðustu árin.  En hér er ég í fullu starfi sem kennari og get auðveldlega lifað af launum mínum.  Mikið vildi ég óska að foreldrar mínir og aðrir venjulegir launþegar gætu gert það sama.  Lifað af launum sínum.  Og það er ekki eins og beðið sé um eitthvað meira en það!!

Það eru til svo margir góðir og heiðarlegir Íslendingar sem gætu breytt stöðunni ef þeir bara fengu tækifæri til þess.  Að taka til í stjórnmálum og hreinsa út alla spillinguna og óréttlætið í “kerfinu”.  Til að mynda getur maður auðveldlega auglýst íbúðir til leigu á svörtum markaði sem gerir það að verkum að leigumarkaðurinn er ósanngjarn og erfiður.  Svo er það öll þessi ólöglega starfsemi á vinnumarkaðinum... lítið mál að fá ,,svarta" vinnu.  Hvers vegna er eftirlit svona lítið?  Að lokum bitnar þetta að sjálfsögðu á þessu litla samfélagi okkar sem er svo brotið fyrir.   En það er kannski kjarni málsins.  Samfélagið er svo lítið að það er erfitt að komast að fyrir þá sem vilja og geta breytt einhverju.  Maður þarf að hafa réttu samböndin og þekkja einhvern sem þekkir einhvern.  En þangað til sá dagur kemur að það verður hreinsað út og tekið rækilega til (ég mæli með því að flytja inn erlenda stjórnmálamenn með reynslu og engin fjölskyldu- eða vinatengsl), þá verða þeir ríku ríkari og þeir fátæku fátækari.  Ég hef verið í Danmörku síðan 1998 svo ég hef getað fylgst með stöðu mála heima úr “öruggri” fjarlægð.  Líka þegar allt gekk eins og í sögu og fólk lifði sinni konunglegu tilveru án þess að spá í það eina mínútu að þessi bóla myndi springa einn góðan veðurdag.  Nú flýr fólk landið í stríðum straumum og ég hef hitt sumt af þessu fólki.  Þau eru mörg hver reið, döpur og vonsvikin.  En hvað með fólkið sem eftir er?  Harðduglegu Íslendingarnir sem ennþá harka af sér hvern einasta dag undir erfiðum kringumstæðum og sem enn trúa því að þetta verði betra.  Það er fyrir þetta fólk að ég skrifa þessa grein.  Því þegar ég sit á veröndinni minni, í morgunsólinni og hlakka til að fara í vinnuna, þá leita hugsanir mínar til fólksins heima, sem vinnur hvern dag hörðum höndum fyrir léleg laun í von um að samfélagið nái sér á ný. ´﷽﷽﷽﷽﷽﷽﷽﷽o margir heiðarlegir og goð að biðja um.r gætu gert það sama.  Lifað af launum s

Undren

Det er tidlig morgen.  Jeg sidder på terrassen og nyder min morgenkaffe, mens jeg kigger min kalender igennem.  Det bliver en dejlig, solrig dag, fyldt med spændende arbejdsopgaver.  Sådan er de fleste af mine morgener, dog fristes jeg nogle gange til at tjekke situationen derhjemme.  Har der nu været jordskælv igen, er der nogen vulkaner, som er begyndt at røre på sig, eller får mine landsmænd lov til at mærke den dejlige forårssol, som vi gør her i Danmark?  Men hver gang jeg kigger igennem nyhederne på diverse internetsider, bliver min ellers så fredfyldte morgen erstattet med bekymringer, vrede, skuffelse og ikke mindst undren.  Som de fleste ved, blev Island hårdt ramt af finanskrisen, og det medførte en lang og sej kamp tilbage til ”det normale”.  Og alle var klar til at yde sit bedste.  Men det som umiddelbart er sket er, at de rige bliver rigere, og de fattige bliver fattigere.  Den tidligere venstreorienterede regering forsøgte at rette op på skuden, men det tog åbenbart for lang tid for vælgere med kort hukommelse.  Ved det efterfølgende valg i 2013 blev Selvstændighedspartiet sørgeligt nok valgt igen, sammen med Fremskridspartiet.  Mange islændinge var uforstående overfor dette resultat og nationen blev splittet.  Folk, som ikke stemte på disse partier, blev vrede på dem som gjorde.  Under valgkampen lovede de guld og grønne skove, og jeg vil ikke bebrejde islændingene for at have faldet pladask for disse tomme valgløfter.  De var desperate og mange havde mistet deres arbejde, hus og opsparing.  Men disse politikere kunne umuligt sætte sig ind i deres vælgeres liv, da de selv kommer fra nogle af de rigeste familier i Island.  De mangler forståelse og empati for den almindelige, islandske lønmodtager.  Og sørgeligt var det, da en ung kvinde, daværende formand for Selvstændighedspartiets ungdom, for et par år siden klagede offentligt over, at hun ikke kunne købe en flaske hvidvin på en søndag.  Hvis hun nu pludselig fik lyst til hummer om søndagen, så kunne hun jo ikke nyde den uden et godt glas hvidvin.  Tja… Islands fremtid? 

Ældre borgere har mistet deres opsparing, deres pensionspenge er blevet brugt på firhjulstrækkere, sommerhuse og Gud må vide hvad andet.  Fuldtidsansatte lærere kan ikke leve af deres løn, så de skal have en ekstra indtægt.  Lægerne er flyttet til andre lande, hvor de får ordentlig løn og menneskelige arbejdstider.  Det samme gælder sygeplejersker.  Islændinge er bare taknemmelige for, at der stadigvæk er nogle, som ikke er flygtet endnu.  Og islændingenes ret til selv at bestemme, om de vil være medlemmer af EU eller ej, er blevet taget fra dem.  Min far, en kræftsyg 68-årig fisker, knokler stadigvæk hver dag, uden nogen som helst udsigt til en rolig pensionisttilværelse.  Hver gang han og min mor betaler deres regninger, så vokser deres gæld.  Folk betaler, og gælden vokser.  Giver ingen mening, vel?  Det samme gælder alle os, som har taget studielån.  Vi betaler, men lånet bliver større og større.  Min bankrådgiver i Danmark var lige ved at falde om, da det gik op for hende hvor stort mit studielån pludselig var blevet.  Jeg har et fuldtidsarbejde som lærer, og jeg kan sagtens leve af min løn.  Og hvor ville jeg dog ønske, at mine forældre, og andre almindelige lønmodtagere, kunne gøre det samme.  Leve af deres løn.  Og det er ikke engang så meget at bede om. 

     Der findes rigtig mange gode, hæderlige islændinge, som ville kunne gøre en forskel, hvis de blot fik chancen for at rydde op i den islandske politik og få orden i systemet.  F.eks. kan man frit annoncere lejlighed til leje, sort.  Det er jo ligetil og nemt at finde frem til disse mennesker, da de både opgiver navn og telefonnummer.  Der kunne man sagtens rydde lidt op.  Og det er bare et lille eksempel, som desværre viser hvor lidt kontrol der er med den slags ulovligheder, som selvfølgelig går ud over det i forvejen hårdt ramte, lille, islandske samfund i den sidste ende.  Men netop i sådan et lille samfund er det ikke nemt at komme til.  Man skal nok have de rigtige kontakter, ellers kommer man ingen vegne.  Men indtil den store oprydning kan finde sted (jeg har f.eks. en idé om at importere udenlandske politikere), så bliver de rige rigere, og de fattige bliver fattigere.  Jeg har været i Danmark siden 1998, så jeg har haft muligheden for at følge med på ”sikker” afstand.  Også dengang alt gik godt, og folk levede deres royale tilværelse, uden så meget som at skænke det en tanke, at boblen engang kunne briste.  Og nu flygter folk fra landet i stride strømme, og jeg har mødt nogle af dem.  Fælles for disse fraflyttere er afmagt, skuffelse og vrede.  Men hvad med dem, der blev tilbage?  De hårdtarbejdende islændinge, og jeg understreger hårdtarbejdende, som stadigvæk knokler røven ud af bukserne, og som stadigvæk tror på, at det bliver bedre.  Og det er for deres skyld, at jeg skriver denne artikel.  For når jeg sidder bekymringsfri ude på terrassen og nyder min dejlige kop kaffe i morgensolen og glæder mig til endnu en dag på jobbet, så er mine tanker hos de af mine landsmænd, der hver dag for en ringe økonomisk vinding knokler for at yde deres til, at det islandske samfund kan komme på benene igen.